حالا می شود راحت تر صحبت کنیم. بعضی از روش های پیشگیری از بارداری هستند که نمی گذارند هیچ سلولی به وصال سلول دیگر برسد. یعنی اصلا اجازه نمی دهند سلول تخم تشکیل شود. (کاندوم، دیافراگم و…) بعضی دیگر هستند که اساسا نمی گذارند سلولی پایش را توی کوچه بگذارد که بخواهد با سلول دیگری چشم تو چشم شود. (قرص های ضدبارداری و…) اما گروهی دیگر هم هستند که کاری ندارند سلول به سلول می رسد یا نه. اگر هم برسد، آنها نمی گذارند این سلول در جایش مستقر شود که بخواهد رشد کند و (آدم) شود. آی یودی معروف ترین اینهاست که باعث می شود جداره رحم دیگر پذیرش سلول تخم را نداشته باشد.

برگردیم به سوال اول. اگر اسپرم و تخمک با هم ترکیب شوند، آیا دیگر نمی شود جلوی هیچ چیز را گرفت؟ جواب این است که می شود؛ اما باید عجله کرد تا سلول تخم، لانه اش را در جداره رحم نسازد. اگر ساخت و مستقر شد، آن وقت از بین بردنش شاید بشود مصداق سقط و این جور حرف های خطرناک.

این، شروع قصه ای است که (صبح روز بعد) نام دارد.

مقدمه: پیش از این که بگوییم قصه این روش (اورژانس) پیشگیری از بارداری از کجا شروع می شود، این ۳ نکته را باید به خانم های محترم یادآوری کنیم:

۱- این روش فقط و فقط درموارد اورژانس به کار می آید. پس، بی خیال روش های معمول ضد بارداری نشوید، به امید (صبح روز بعد).

۲- هر کس خربزه می خورد، پای لرزش می نشیند. اگر برای اولین بار از این روش استفاده کردید و اذیت شدید، این ضرب المثل یادتان بیاید.

۳- اگر یک بار از این روش استفاده کنید، یعنی شما و همسر محترم به احتمال زیاد هنوز نتوانسته اید یک روش پیشگیری از بارداری درست و حسابی پیدا کنید. پس یک بار دیگر با پزشک مشورت کنید، لطفا.

صبح روز بعد: در اولین فرصت، ۲ قرص خوراکی ضد بارداری HD همراه با حداقل یک لیوان شیر یا آب بخورید. این نوبت اول است. پس باید طوری برنامه ریزی کنید که نوبت دوم، یعنی ۱۲ ساعت بعد، ۲ قرص دیگر هم بخورید.

البته، مصرف نوبت اول را بی دلیل نباید به تأخیر انداخت. هرچه زمان بیشتری بگذرد، احتمال موفقیت کم می شود. چرا؟ چون گفتیم که کار این قرص ها جلوگیری از لانه گزینی سلول تخم است و اگر سلول تخم زرنگ باشد و زود خودش را به سنگر برساند، قرص ها دیگر معجزه نمی کنند.

اگر بیش از ۷۲ ساعت از رابطه جنسی گذشته باشد، دیگر با قاطعیت می شود گفت از دست قرص ها هیچ کاری برنمی آید. (صبح روز بعد) گفته اند؛ صبح سه روز بعد که نگفته اند.

نکته امیدوار کننده: ناراحت نشوید. قرص صبح روز بعد دقیقا فقط برای روز بعد نیست و می شود آن را تا ۷۲ ساعت بعد هم استفاده کرد. با این وجود، هرچه زودتر مصرف شود، نتیجه بهتری دارد و ایده آلش این است که تا ۲۴ ساعت بعد مصرف شود.

اما چرا بعد از ۷۲ ساعت فایده ندارد؟ چون اسپرم حداکثر در رحم می تواند ۷۲ ساعت زنده بماند. بعد از آن، یا سلول تخم تشکیل و بازی تمام شده، یا این که اصلا اسپرمی زنده نمانده که بخواهد دردسر درست کند. یا رومی روم شده، یا زنگی زنگ.

عصر روز بعد: ۱۲ساعت پس از خوردن قرصهای نوبت اول، ۲ قرص HD دیگر می خورید، البته اگر در این ۱۲ ساعت اتفاق خاص دیگری نیفتاده باشد. مثلا اگر تا دو ساعت پس از مصرف قرص ها در نوبت اول یا دوم، استفراغ کنید (عارضه کاملا شایعی است. خربزه و لرزش که یادتان نرفته؟) در اولین فرصت باید ۲ قرص دیگر HD میل کنید. اگر این اتفاق بعد از خوردن قرص ها در نوبت اول رخ دهد، قرصهای نوبت دوم کماکان باید ۱۲ ساعت بعد از نوبت اول مصرف شوند.

استفراغ اگر بیش از دو ساعت بعد از مصرف قرصها رخ دهد، اهمیتی ندارد. دارو جذب شده است. خلاص.

توضیح واضحات۱: قرص های HD را می توانید از داروخانه تهیه کنید. این ها همان قرص های ضد بارداری معمول هستند که روزی یک عدد از آنها را می خورند. اگر داروخانه HD نداشت، قرص نوع LD را دیگر حتما دارد. فرقش این است که LD را درهر نوبت باید ۴تا مصرف کنید. (در مجموع ۸ قرص)

توضیح واضحات ۲: ممکن است داروخانه بدون نسخه این قرص را به شما ندهد. کار خوبی می کند. در آمریکا هم مدت ها این بحث وجود داشت که آیا می شود این قرص ها را بدون تجویز پزشک به مردم داد یا نه. البته ظاهرا بالاخره تصویب شده که قرص های صبح روز بعد (morning after pill) که در آنجا در بسته بندی های حاوی ۲ قرص عرضه می شود (نه بصورت ورق های ۱۰تایی قرص که در کشور ما هست و در این مورد، ۴ تایش مصرف می شود و بقیه اش را عملا دور می ریزیم)، بدون نیاز به نسخه پزشک به هر فرد بالای ۱۸ سال فروخته شود.

بد نیست بدانید قیمت این قرص ها در آمریکا ۲۰ تا ۴۰ دلار است. چیزی حدود ۱۰۰ برابر قیمت قرص های ما.

توضیحات تخصصی: برای آنها که به علم و دانش علاقه بیشتری دارند، باید عرض شود که اگرچه مکانیسم دقیق تأثیر قرص ناشناخته است، ولی گفته می شود این قرص ها با تداخل در تخمک گذاری یا لقاح (یکی شدن تخمک و اسپرم) ویا جلوگیری از لانه گزینی از حاملگی جلوگیری می کنند. قرص ها حاوی پروژسترون یا استروژن یا هردو هستند.

پروژسترون، مانع رسیدن اسپرم به تخمک یا چسبیدن تخمک هاى بارور شده به دیواره رحم (لانه گزینی تخم) مى شود؛ استروژن هم مانع آزاد شدن تخمک از تخمدان ها (تخمک گذارى).

صبح روز بعدتر: اگر قرص ها را درست استفاده کرده باشید، به احتمال زیاد بعد از یک روز دچار عوارض جانبی شده اید: تهوع ، استفراغ، سردرد، سرگیجه، دل درد، لکه بینی، انقباض عضلات، حساسیت و درد پستان ها و…

خیلی هم نگران نشوید. رایج ترین عارضه تهوع است که معمولاً پس از ۲۴ رفع می شود. اگر تهوع و استفراغ خیلی اذیتتان کرد، تزریق یک آمپول ب ۶ عضلانی کمک می کند.

صبح چند روز بعد: هیچ علامت فوری که نشان بدهد قرصها اثر کرده اند یا نکرده اند، وجود ندارد. فقط قاعدگی باید سر موقع اتفاق بیفتد. اگر شروع قاعدگی، بیش از یک هفته به تاخیر بیفتد، باید به پزشک مراجعه کرد.

نکته مهم۱: اگر بعد از مصرف قرصها، دوباره مقاربتی انجام شود که احتمال بارداری در آن وجود داشته باشد، قرصها از بارداری مجدد جلوگیری نمی کنند.
نکته مهم۲: توجه کنید که اگر قرص ها درست هم خورده شوند، در ۱۱ درصد موارد، احتمال حاملگی وجود دارد.